Systemisch coachen

Systemisch werken

Systemisch coachen / systemisch werken

Soms lijkt het wel, of je met een onzichtbaar elastiekje aan je rug vast zit, waardoor je constant terugvalt in oude patronen. Alsof je in het zwembad op de duikplank staat met je voeten al over de rand: klaar om te springen en toch weer met de trap naar beneden gaat.
Het kan zijn dat je bewust en onbewust nog sterk verbonden bent met je gezin van herkomst. Denk maar eens aan de tegeltjes en wijsheden die je van huis uit hebt meegekregen. Deze verbondenheid kan er voor zorgen dat je oude patronen herhaalt.

In je gezin van herkomst ben je onderdeel van een systeem. Eigenlijk zijn we de hele dag door onderdeel van een systeem, zoals je huidige gezin/relatie, je collega’s op het werk, of de teamleden op de sportvereniging. Hoe je in andere systemen bewust en onbewust functioneert, heeft vaak te maken met de invloed van jouw gezin van herkomst.

Bij Systemische coaching kijken we samen naar je plek, naar je gemis en verlangen, naar de ordening en naar de juiste balans in jouw gezin van herkomst, dit kunnen we doen met behulp van poppetjes, steentjes, of vloerankers. Hierdoor krijg je inzichten en ontstaat er bewustwording, waardoor je uit oude patronen kunt stappen en kunt kiezen voor nieuw en ander gedrag.

Wat kan Systemische coaching je opleveren:

  • Bewustwording van de invloed van je gezin van herkomst op je dagelijkse leven;
  • Het kunnen doorbreken van oude patronen;
  • Loslaten van een te groot verantwoordelijkheidsgevoel;
  • In je kracht staan en in actie komen;
  • Herstellen van de balans in geven en nemen.
  • Systemisch coachen werkt heel fijn bij pubers en jong volwassenen

Waarom ik systemisch werken zo belangrijk vind

Gezinnen met (Jonge) Kinderen
Bij gezinnen waarin een jong kind wordt aangemeld zal als interventie vaak een vorm van ouderbegeleiding ingezet worden, meestal kortdurend. Zoals Martijn en van Grinsven (2008) aangeven: “Uit ervaring blijkt dat samen met ouders kijken naar hun jonge kind, ongeacht de culturele achtergrond van ouders, een krachtige en effectieve interventie is” (p. 378). Als er sprake is van ernstige problemen zal zowel bij diagnostiek als behandeling altijd zoveel mogelijk ruimte moeten zijn voor de ouders, de rest van het gezin en het bredere systeem. Ook de geschiedenis van de ouders is hierbij van belang. Bij gezinsgesprekken en ouder-kindbehandeling is het voor de hulpverlener essentieel ervoor te zorgen dat de ouders niet het gevoel krijgen dat de behandelaar de ‘betere ouder’ is of probeert te zijn (Martijn & van Grinsven).

Belangrijk bij systemisch werken is dat niet alleen het kind of juist alleen de ouders uitgenodigd en betrokken worden, maar beiden.

Uit een onderzoek naar de ervaring van kinderen in gezinstherapie (Stith, Rosen, McCollum, Coleman & Herman, 1996) bleek dat kinderen van 5 tot 13 jaar graag op een zinvolle wijze betrokken wilden worden in de therapie, zelfs als ze niet zelf de focus van de therapie waren. Peter Rober (2008) omschrijft de nuances in gezinsgesprekken mooi: “Het voorzichtig en respectvol heen en weer bewegen tussen wat het kind aan verrassends inbrengt en de manier waarop de ouders dat een plaats geven in hun verhaal, is een belangrijk aspect van het therapeutisch proces in het werken met kinderen in het gezin en bij ouders die naar hun eigen bagage willen kijken, die anders onbewust wordt doorgeven aan hun kind.” (p. 386).

Met een systemische opstelling werk ik soms alleen met de ouders, die dan zelf bepalen of ze hun kind (eren) meenemen. Pubers en jong volwassenen kunnen ook alleen een systemische opstelling doen. Met een opstelling krijg je snel en concreet zicht op wat er werkelijk speelt en krijg je zelf inzicht wat je zelf kan bijdragen aan de oplossing. Dit kan direct te maken hebben met het probleem of zorgvraag van het kind, maar kan ook te maken hebben met bijvoorbeeld je eigen onzekerheid als ouder.

In mijn coaching ga ik zorgvuldig en met respect te werk. Ik werk systemisch met ouders, maar ook met kinderen `(vanaf 6/7 jaar) en pubers jong volwassene kun je kleine systemische opstellingen doen, die al meteen op een diep onbewust niveau doorwerken. Het kind ervaart vaak een lichtheid en vrolijkheid na een opstelling, omdat eventuele lasten niet meer gedragen hoeven te worden.

Dit komt omdat  personen die deel uitmaken van een familiesysteem  elkaar continue beïnvloeden, bewust en onbewust. Systemisch werk heeft tot doel deze beïnvloeding en de patronen die daarbij horen zichtbaar te maken. Als je bewust wordt van wat er werkelijk speelt, kan er pas iets veranderen, omdat je dan een bewuste keuze kunt maken.

Een familieopstelling is een manier om te kijken hoe de dynamiek werkt in het huidige gezin, maar kan soms ook leiden naar het gezin van herkomst. Onbewuste hardnekkige patronen of weggestopte emoties kunnen naar boven komen en een plek krijgen, omdat ze meestal niet handig meer zijn in het “hier en nu.” In een opstelling zet je je innerlijk beeld neer d.m.v. poppetjes of vloertegels en soms met representanten. Door dit innerlijk beeld buiten je neer te zetten, kun je er vanaf een afstandje naar kijken. Een opstelling geeft vaak een diep inzicht en leidt tot oplossingen voor zaken waar eerder geen grip op leek te zijn. Een opstelling werkt verhelderend voor ouders, kind, puber en jong volwassene.

Afhankelijk van de hulp en/of zorgvraag van ouders werk ik soms samen met een andere systemisch therapeut, om de objectiviteit en zuiverheid van een opstelling te garanderen. Ik werk samen met Edwin Boekestijn of Ingrid Dykstra.

Ingrid Dykstra is van Duits-Nederlandse oorsprong, woont in Duitsland en komt regelmatig naar Nederland voor het geven van workshops, seminars en consulten. Ingrid is een van de eerste geweest die systemisch is gaan werken met kinderen, jongeren en gezinnen en is daar inmiddels een autoriteit in. Zij heeft een aantal boeken over dit onderwerp op haar naam staan (Familielot, Familieopstellingen met kinderen en jongeren).

Bert Hellinger zegt over Ingrid: “Ingrid komt zo dicht bij de essentie. De verborgen liefde die ook in moeilijke kinderen aanwezig is, maar die zich vaak door de omstandigheden waaraan ze zijn overgeleverd uit, in wat er aan de oppervlakte uitziet als gestoord gedrag.
Met liefde voor alle lotgenoten, zowel het kind als de ouders, met een diep weten en met een schat aan rijke ervaring lukt het Ingrid om het kind en zijn ouders op een weg te voeren, waarbij ze zich uit de banden van een vroeger familie lot kunnen bevrijden. Daarbij bewonder ik zowel de moed als ook de behendigheid waarmee Ingrid werkt.”

Edwin is door Ingrid opgeleid.

Literatuur
Martijn, K., & van Grinsven, F. (2008). Families met baby’s en peuters. In A. Savenije, M. J. van Lawick, E. T. M. Reijmers (Red.), Handboek Systeemtherapie(pp. 374-382). Utrecht: De Tijdstroom. Stith, S. M., Rosen, K. H., McCollum, E. E., Coleman, J. U., & Herman, S. A. (1996). The voices of children: preadolescent children’s experiences in family therapy. Journal of Marital and Family Therapy, 22, 69-86.