De visie binnen de integratieve kindertherapie

Wat van het gedrag heeft te maken met de scheiding? We hebben te maken met het ´gescheiden zijn´. Verschillende gedragspatronen bij het kind kunnen daarvan het gevolg zijn. De kinderen worden (door de scheiding) geconfronteerd met een innerlijke verscheurdheid betreffende hun ouders. Vóór de scheiding worden de ouders innerlijk als één geheel ervaren. Na de scheiding zal het kind de interne eenheid weer moeten herstellen om overweldigende interne stress te voorkomen. Daar zijn grofweg twee manieren voor:

  1. Verscheurdheid in de buitenwereld

Het kind vernietigt in zichzelf één van de ouderbeelden door één van beide ouders (in zichzelf) buiten beeld te plaatsen. In de buitenwereld verwoordt zich die oplossing voor dit interne conflict door openlijk voor één van beide ouders te kiezen. De andere ouder wordt openlijk negatief beoordeeld naar beide ouders, zodat het kind in zichzelf rust creëert door in de buitenwerereld rust te creëren. Het kind ´kiest´ onbewust voor de ouder waar het zich het meest rustig en begrepen voelt.

Nadeel van deze onbewust keuze: Het kind leert niet de moeilijkheden in de relatie met de andere ouder op te lossen. Zonder de gescheiden situatie zou het kind wel van die relatie moeten leren.

Mogelijke gevolgen voor het kind wanneer het niet begeleid wordt bij dit interne proces: Het kind zal later als volwassene zeer waarschijnlijk een partner kiezen, die de moeilijke eigenschappen van de verstoten ouder nog sterker vertegenwoordigt.

Advies: Kinderen zijn er gebaat bij als zij in een gescheiden situatie beide ouders goed leren kennen. Ouders dienen als eenheid op te treden door veel overleg te hebben over opvoeddoelen.

Geen omgang gewenst: Ouders met een persoonlijkheidsstoornis, die de gezonde groei van het kind belemmeren.

Advies voor de kinderen: In eigen tempo en op eigen wijze de (verstoorde) relatie met vader of moeder herstellen of een nieuwe vorm geven.

  1. Interne verscheurdheid

Het kind splitst niet de ouders, maar zichzelf. Het kind past zich aan, aan de wensen van de ouders, althans… aan wat het kind denkt dat de ouders van hem of haar verwachten (kinderen doen aan gedachtenlezen). Bij veel kiezen zie je, dat zij zich bij de ene ouder totaal anders gedragen dan bij de andere ouder. Voor veel ouders is het dan ook onbegrijpelijk dat het kind bij de ene ouder goed eet en slaapt en bij de andere ouder juist niet. Dat verklaart ook dat een kind bij de ene ouder roept. `Ik wil bij jou blijven´en (tot verbazing van beide ouders) dat ook roept bij de andere ouder.

Nadeel  van deze onbewuste keuze:Het kind ontwikkelt een verscheurd ´zelf´ en ontwikkelt geen permanente, eenduidige persoonlijkheid. Het kind past zich op verregaande manier aan. Soms met een regressief gedrag tot gevolg.

Mogelijke gevolgen voor het kind: Later loopt het kind de kans door een oppervlakkige houding en opportunisme geen diepe contacten aan te kunnen gaan.

Advies: Beide ouders dienen in aanwezigheid van hun kind (onder begeleiding van een kindermediator) de verschillen in gedrag te bespreken en liefdevol de eigenheid van het kind te benadrukken.

Geen omgang gewenst: Als een ouder niet bereid is het conflict opzij te zetten ten bate van het kind, speelt wraak naar de andere ouder klaarblijkelijk een grotere rol dan de liefde voor het kind. De wraak zal dan steeds voelbaar zijn voor het kind.

Advies aan de kinderen: De tijd nemen om de eigen wensen te ontdekken.
Wettelijke ondersteuning voor de Rechten van het Kind

Op 14 januari 2005 is er een uitspraak gedaan door de Hoge Raad betreffende het omgangsrecht. Daar staat een aantal uitspraken in die verstrekkende gevolgen zal hebben voor de Rechten van het Kind. Meerdere malen wordt duidelijk gemaakt dat niet het recht van de ouder op omgang centraal staat, maar het recht van het kind op een normale gezonde ontwikkeling. Het volledige rapport is te vinden onder zoeken.rechtspraak.nl, LJN, AR4854, RO4/082HR.